ILEUS (intestinalna opstrukcija) predstavlja prekid u pasažI creva.


ETIOLOGIJA:

  1. Mehanički ileus => nastaje zbog opstrukcije creva
  2. Paralitički (funkcionalni) => nastaje usled paralize creva


PODELA:

Mehanički ileus    Funkcionalni ileus  
Opturacioni Strangulacioni Paralitički Spastički       
  • intralumenski
  • intramuralni
  • van crevnog zida
  • volvulus
  • inkarceracija
  • invaginacija
  • atonija creva
 

 

UZROCI OPTRURACIONOG MEHANIČKOG ILEUSA:

  1. Intralumenski: polipi, tumori, veliki žučni kamenci koji dospeju u crevo nakon stvaranja fistule
  2. Intramuralni: atrezije ili stenoze zida creva
  3. Van zidova creva: tumori i ascites

MEHANIČKI ILEUS

  • može biti OPTURACIONI (prepreka je u lumenu creva) i
  • STRANGULACIONI (prepreka je van lumena creva)

Starngulacioni ileus se ispoljava u 3 klinička oblika:

  1. Volvulus: uvrtanje creva oko poprečne osovine
  2. Inkarceracija: uvlačenje vijuge creva među priraslice ili u slabe tačke creva
  3. Invaginacija: uvlačenje proximalnog u distalni deo lumena creva (najčešća je ileocekalna valvula)

FUNKCIONALNI ILEUS

  • Može biti paralitički ili spastički

Uzroci nastanka su razni peritonealni inzulti:

  1. želudačna kiselina, sadržaj kolona, digestivni enzimi
  2. bazalna pneumonija, frakture rebara
  3. vaskularne okluzija → ishemija → infarkt mezenterijuma
  4. infarkt miokarda
  5. retroperitonealni hematom (fraktura pršljena)
  6. refleksni ileus usled renalne kolike ili pijelonefritisa


Distenzija creva: nastaje proksimalno od mesta prekida pasaže creva. Prekid pasaže nastaje zbog nagomilavanja gasa ili tečnosti. Oko 80% gasa potiče od progutanog vazduha (sadržI N2 koji se teško apsorbuje iz creva, pa ga je poterbno evakuisati). Nagomilana tečnost: per os uneta tečnost, pljuvačka, gastrični sekret, normalna sekrecija H2O i elektrolita sa jedne, a sa druge strane poremećaj njihove apsorpcije.

Kod strangulacionog ileusa osim prekida pasaže postoji i prekid cirkulacije krvi kroz zid uklještene crevne vijuge, a to dovodi do nekroze zida creva i akutnog  peritonitisa


Gubitak tečnosti i elektrolita: povraćanje, nagomilavanje tečnosti u distendiranom crevu, poremećaji cirkulacije u v.cava inferior
Ulazak tečnosti u zid creva i peritonealnu duplju, vodi u:

  • hemokoncentraciju
  • hipovolemiju
  • renalnu insuficijenciju
  • šok
  • egzitus
  • pada Natrijum, Kalijum, Kalcijum u krvi
  • padaju proteini plazme

  1. bol
  2. povraćanje
  3. opstipacija
  4. meteorizam


KLINIČKA SLIKA:

MEHANIČKI ILEUS TANKOG CREVA (OPTURACIONI):

  • bolovi u vidu grčeva u središnjem delu stomaka;
  • bolovi su u vidu paroksizama između kojih se pacijent dobro oseća (crevne kolike)


MEHANIČKI STRANGULACIONI ILEUS TANKOG CREVA:

  • stalni intenzivni bolovi
  1. Povraćanje je izraženije, što je prepreka viša. Ako povraćani sadržaj ima žuč i sluz onda je to ileus proksimalnog tankog creva. Opstrukcija nižih partija → porvaćani sadržaj je taman fekulentnog mirisa (mizerere → povraćanje fekalnih masa)
  2. Štucanje:
  3. Opstipacija i odsustvo gasova dovodi do potpune opstrukcije


MEHANIČKI ILEUS KOLONA:

  1. kolike su slabijeg intenziteta nego kod tankog creva
  2. opstipacije, nema gasova; ponekad krv u stolici

Ovi simptomi mogu trajati desetakk dana, pa tek onda nastupa akutizacija procesa.


PARALITIČKI ILEUS:

  1. Nadutost, nelagodnost (gasovi); često povraćanje
  2. Ne postoji bol tipa kolike; bol je stalan i tup
  3. Štucanje

FIZIKALNI NALAZ:

  • abdominalna distenzija
  • ako se na vreme ne operiše razvijaju se simptomi šoka
  • jako izražena palpatorna osetljivost
  • rigidni mišIćI prednje trbušnog zida (defans; kod peritonitisa)
  • temperatura
  • ponekada je moguća i palpatorna tumefakcija → strangulirane vijuge creva

Auskultacija:

  • Borborigmi (krčanje creva) gube se kako bolest napreduje
  • ”Mrtva tišina” ukazuje na paralizu pristaltike


LABORATORIJA:

  • povišena sedimentacija
  • leukocitoza,
  • povišene serumske amilaze → strangulacija

Radiografija:

  • hidroaerični nivoi u distendiranim vijugama (nativni snimak)
  • vijuge (nivoi) se ređaju kao lestvice
  • centralno postavljeni nivoi → ileus tankog creva
  • bočni nivoi  ileus kolona
  • Paralitički (irigografija) → znak OTISKA PALCA (edematozni nabori sluznice)




  • Radiografski nije moguće razlikovati mehanički i paralitički ileus
  • Kontrast se može dati samo ako nema opasnosti od perforacije → ovo je izuzetno rizično!!!
  • Kod kolona se kontrast uvodi samo klizmom – nikako per os !!!

 


TERAPIJA:

  • PARALITIČKI:

    neoperativni tretmen osnovne bolesti; 
    medikamentozna terapija; 
    infuzije (vode i elektolita); 
    prestanak per os unosa; 
    crevna aspiracija (čime se otklanja distenzija); 
    klizme radi postizanja defekacije
  • MEHANIČKI ILEUS
    hitna operacija za 12-24h
  1. presecanje sraslina koje strangulo-opsrtuišu; uklanjanje stranih tela (koprolita, žučnog kamena)
  2. dezinvaginacija
  3. resekcija vijuge → ako je devitalizovana (gangrena)
  • Najznačajniji simptom akutnog apendicitisa je defans mišIća → tvrda ileocekalna regija veličine dlana (refleks)


Izvor: MedSkripte, wikipedia.org, mayo.edu, medscape, pubmed, freedigitalphotos.net,